İnsanlık tarihi, sadece savaşlarla ve sınırlarla değil, aynı zamanda bu
sınırları aşan ticaret yollarıyla şekillenmiştir. Binlerce yıl önce Asya’nın derinliklerinden
Avrupa’nın kalbine uzanan İpek Yolu, sadece malların değil;
fikirlerin, kültürlerin ve kadim bilgilerin de taşındığı devasa bir köprüydü.
Bugün “Bir Yol Bir Kuşak” girişimiyle bu kadim miras, modern dünyanın
dinamikleriyle yeniden canlanıyor. Bu kitap, sadece bir altyapı projesini değil;
kıtaları birbirine bağlayan, küresel ekonominin ağırlık merkezini yeniden Doğu’ya
çeken ve “ortak kader” anlayışıyla inşa edilen yeni bir dünya düzenini
mercek altına alıyor.
Modern İpek Yolu’nun günümüzdeki yansıması olan Belt and Road Initiative
(BRI), ekonomik, stratejik ve diplomatik açılardan büyük önem taşımaktadır.
2013’te Xi Jinping tarafından başlatılan BRI, İpek Yolu Ekonomik Kuşağı (karayolu)
ve 21. Yüzyıl Deniz İpek Yolu (deniz yolu) olmak üzere iki ana kalkınma
koridorunu kapsamaktadır. Nisan 2023 itibarıyla 149 ülke BRI’ye dahil olma
yönünde Mutabakat Zaptı imzalamıştır. COVID-19 sonrası dönemde Çin’in
BRI ülkelerine yıllık yatırım tutarı neredeyse yarı yarıya azalarak yaklaşık
60 milyar ABD dolarına düşmüştür. 2022’de Çin’in BRI ortak ülkelerindeki
yatırım ve inşaat projelerinin değeri yaklaşık 67,8 milyar ABD doları olarak
tahmin edilmektedir. 2019’da Çin’in toplam ticaretinde BRI ülkelerinin payı
%25 iken, 2021’de bu oran %29,7’ye yükselmiştir. 2015–2022 arasında Çin
ile başlıca BRI ülkeleri arasındaki ticaret hacmi ise iki kattan fazla artmıştır.
Bu veriler, pandemi ve küresel dalgalanmalara rağmen BRI’nin Çin’in dış
politika ve ekonomik stratejisinde merkezi bir rol oynamaya devam ettiğini
göstermektedir. Girişim, yeşil kalkınma, dijital altyapı ve sürdürülebilir dönüşüm
perspektifleriyle yeniden biçimlenmektedir.
İşte tam da bu noktada SIRCON’un amacı; tarihî İpek Yolu mirasını günümüzün
yeni jeoekonomik, sosyal ve kültürel vizyonlarıyla buluşturmaktır. Bu
kongre, sadece Çin merkezli politikaları değil; Türk dünyası, Orta Asya, Avrupa
ve diğer bölgelerin ortak katkılarıyla çok kutuplu, dengeli ve sürdürülebilir
bir İpek Yolu perspektifi geliştirmeyi hedeflemektedir.
İpek Yolu›nun sunduğu zenginlikleri ve fırsatları tartışma fırsatı sunulduğu
SIRCON 2025, uluslararası ölçekte farklı disiplinlerden bilim insanları ve araştırmacıları
bir araya getirerek, Necmettin Erbakan Üniversitesi (Türkiye), Ebu
Reyhan Biruni Urgenç Devlet Üniversitesi (Özbekistan), Alfraganus Üniversitesi
(Özbekistan) ve Urgenç Devlet Pedagoji Enstitüsü (Özbekistan) iş birliğiyle
bu yıl dördüncüsü düzenlenen “İpek Yolu ve Ötesi Kongre Serisi” (SIRCON
2025) “Bir Yol Bir Kuşak: Sürdürülebilir Yeşil Ekonomi, Bölgesel Kalkınma,
Eğitim ve Kültürel Miras” teması ile TİKA, Çukurova Üniversitesi, Aksaray
Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, İstanbul Ticaret Üniversitesi,
Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, L.N. Gumilyov Eurasian
National University, Finlandiya Pedagogika Instituti, Atyrau University, Kayseri
Üniversitesi, Çankırı Karatekin Üniversitesi, Karaganda Buketov University
ve International University of Tourism and Hospitality paydaşlığında, 06-10
Ekim 2025 tarihleri arasında Ebu Reyhan Biruni Urgenç Devlet Üniversitesi
ve Urgenç Devlet Pedagoji Enstitüsü (Özbekistan) ev sahipliğinde Urgenç’te
gerçekleştirilmiştir.
Bu kitap çalışması, önemli ölçüde kongrede sunulan bildirilerden ve Kongre
harici konu ile ilgili akademisyenlerin yazdıkları çalışmalardan oluşmaktadır.
Elinizdeki bu kitap, Kuşak ve Yol Girişimi’ni sadece coğrafi bir hat olarak değil,
aynı zamanda iktisadi ve çevresel bir dönüşümün katalizörü olarak ele almaktadır.
Kitapta yer alan çalışmalar; ekonomik karmaşıklığın kalkınma üzerindeki
etkisinden yeşil ekonominin geleceğine, çevresel risk analizlerinden dijital
tedarik zinciri yönetimindeki devrim niteliğindeki değişimlere kadar geniş
bir yelpazeyi kapsayan bir perspektif sunmaktadır.