WoS BKCI Hakkında
WoS BKCI’de Kitap Değerlendirmesi İçin Hazırlık Rehberi
Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları, Web of Science Book Citation Index (BKCI) kapsamında tarandığından; BKCI’ye gönderilecek başvuruların, Clarivate’ın kitap düzeyinde “editoryal titizlik ve en iyi uygulamalar” odağındaki ölçütleriyle uyumlu biçimde hazırlanması kritik önem taşır. Clarivate, BKCI için kitapları 3 aşamalı bir süreçte (İlk Triaj → Editoryal Triaj → Editoryal Değerlendirme) ve tek set hâlinde 18 kriterle değerlendirir; BKCI’ye kabul için bu kriterlerin tamamının karşılanması beklenir. Öncelikle kitapların İngilizce dilinde yazılmış olması esastır.
Aşağıdaki metin, başvuruya girecek eserlerin biçimsel/teknik yeterlik, editoryal süreç, içerik niteliği ve atıf/izlenebilirlik boyutlarında hazırlanmasına yönelik geliştirilmiş bir kontrol listesi niteliğindedir.
1) Kapsam: Hangi kitaplar değerlendirmeye uygundur?
BKCI, esasen bilimsel monografi ve akademik derleme/edisyon (tek ya da çok yazarlı/editörlü; seri ciltleri dâhil) türündeki eserleri değerlendirir. Kitap içeriğinin özgün araştırma veya özgün araştırmalara dayalı kapsamlı derleme niteliğinde olması ve atıf yapılan kaynakça/not sistemine sahip bulunması beklenir.
Kapsam dışı örnekler (BKCI için genellikle uygun değildir):
- Ders kitapları, popüler bilim, rehberler/genel okur kitapları
- Sözlük, ansiklopedi, atlas vb. referans kitapları
- Ana unsuru fotoğraf/illüstrasyon olan albüm/katalog niteliğindeki yayınlar
- Revize edilmemiş tez ve dissertaion metinleri
- Tam ve denetlenebilir kaynakça içermeyen yayınlar
- İngilizce dili dışında yazılmış eserler.
2) Clarivate’ın değerlendirme mantığı: 3 aşama, 18 kriter
BKCI kitap değerlendirmesi, yayıncılardan bağımsız kurum içi editörler tarafından yürütülür; süreç, kitabın kimliğinin netliği ve erişilebilirliğinden başlayıp editoryal titizlik ve içerik bütünlüğüne kadar ilerler.
Yeniden gönderim bakımından kritik not:
- İlk triajda çözülebilir eksikler (örn. kimlik/erişim bilgisi) giderildiğinde yeniden gönderim mümkün olabilir.
- Editoryal triaj veya editoryal değerlendirmede başarısız olan eserler için yeniden gönderim çoğunlukla dikkate alınmaz.
3) Kitap kimliği ve erişim: “İlk triaj”ı sorunsuz geçmek için
Aşağıdaki unsurlar, kitabın tereddütsüz tanımlanması ve editörlerin içerik/üretim ekibiyle doğrudan iletişim kurabilmesi için zorunlu kabul edilir:
- ISBN: Başlıkla ilişkili tüm geçerli ISBN’ler kitap üzerinde açıkça yer almalıdır.
- Kitap adı: Başlık net ve tereddütsüz biçimde belirtilmelidir.
- Yayınevi bilgisi: Yayınevi adı ve doğrulanabilir fiziksel adres (P.O. Box değil) verilmelidir; imprint bilgisi açıkça yazılmalıdır.
- Yayın yılı: Açık biçimde yer almalıdır.
- İçeriğe tam erişim: WoS editör ekibinin içeriği görebilmesi için tam metin erişim sağlanmalıdır (gerekirse IP tanımı, süresiz kullanıcı/parola; yalnız basılıysa dijital erişim düzenlemesi).
- İletişim detayları: Birincil editoryal ve prodüksiyon rolleri için doğrudan iletişim bilgileri sunulmalıdır.
4) Editoryal triaj: Kitabın “akademik kitap” niteliğini ispatlayan öğeler
Bu aşamada Clarivate editörleri, kitabın tam değerlendirmeye değip değmeyeceğine karar verir. Aşağıdakiler belirleyicidir:
4.1 Bilimsel içerik düzeyi
İçerik, ağırlıklı olarak orijinal bilimsel materyal içermeli; akademik seviye lisansüstü/araştırmacı kitleye uygun olmalıdır.
4.2 “Full front matter” (tam ön bölümler)
Kitabın başında; yayınevi, yayın tarihi, telif/ISBN ve ilgili künyelerin erişilebilir ve açık biçimde verilmesi beklenir.
4.3 Amaç beyanı (Preface/Introduction)
Önsöz/giriş; kitabın amaç ve iddiasını, kapsamını, hedef kitlesini, literatürdeki yerini ve bölümlerin bütün içindeki mantığını somut biçimde açıklamalıdır.
4.4 Dil ve yazım gereklilikleri
- İngilizce eserlere verilir; diğer diller dikkate alınmaz.
- Kaynakça, kişi/kurum adları ve bağlantılar Roman (Latin) alfabesi ile sunulmalıdır (indeksleme ve küresel erişilebilirlik için).
4.5 Kalıcı tanımlayıcı ve sayfalandırma
Bölüm/öğe düzeyinde benzersiz tanımlama için DOI, makale numarası veya sıralı sayfalandırma bulunmalıdır.
4.6 Güncellik
Clarivate, çoğunlukla içinde bulunulan yıl ve bir önceki yıl yayımlanan kitaplara öncelik verir (istisnalar mümkün olsa da stratejik olarak güncellik önemlidir).
4.7 Editör/yazar kurum bilgileri
Editör ve yazarların kimlikleri ile kurumsal aidiyetleri (ülke/bölge dâhil) kitapta yer almalı veya kolay erişilebilir olmalıdır.
5) Editoryal değerlendirme: Kabul/ret kararını belirleyen kalite ekseni
Bu aşamada Clarivate, kitabın kapsam–uzmanlık uyumunu ve editoryal titizliği test eder:
- Editör/yazar uzmanlığı: Yayın geçmişi ve uzmanlık alanı, kitabın amaç ve kapsamıyla tutarlı olmalıdır.
- Dilin açıklığı: İngilizce sunulan başlık/özet/metinler küresel kitle için anlaşılır olmalıdır.
- İçerik uyumu ve bütünlük: Başlık–kapsam–bölümler arasında odak ve tutarlılık aranır.
- Özgün katkı: Kitap, ağırlıklı olarak özgün materyal içermeli veya literatüre benzersiz katkı sunmalıdır.
- Literatüre uygun atıf: Konunun çevre literatürü yeterli ve doğru biçimde atıflanmalıdır; atıfsız içerik bilimsel kabul edilmez.
6) Necmettin Erbakan Üniversitesi Yayınları (NEU PRESS) için önerilen “başvuru öncesi” kalite güvencesi paketi
Aşağıdaki uygulamalar, Clarivate kriterleriyle doğrudan uyumlu risk azaltıcı önlemlerdir:
- İntihal/benzerlik kontrolü:
- Kurumsal eşik olarak (ör. %15) benzerlik limiti belirlenebilir; ancak kritik olan, özgün katkının açıkça gösterilmesi ve benzerlik raporlarının bölüm bazında arşivlenmesidir. (Bu eşik, Clarivate’tan ziyade yayınevinin editoryal politikası olarak konumlandırılmalıdır.)
- Hakemlik ve editoryal süreç kaydı:
- Derleme eserlerde her bölüm için hakemlik/karar akışı; monografilerde bilimsel değerlendirme kaydı, gerektiğinde beyan edilebilir bir düzende saklanmalıdır.
- Yazar/editör kimlik paketi:
- Ad–soyad, unvan, kurum, ülke, e-posta, kısa biyografi, ORCID (varsa) ve katkı beyanları standart şablonda toplanmalıdır.
- Atıf ve izlenebilirlik standardı:
- Her bölümde yeterli literatür taraması; mümkün olduğunda DOI/kalıcı bağlantı; tutarlı bir atıf stili (APA/Chicago vb.) uygulanmalıdır.
7) Başvuru ve işleyişe dair kurumsal not
Clarivate, BKCI değerlendirmesi için yayıncılarla ortaklık kurulmasını ve başvuruların yayıncı tarafından yürütülmesini esas alır. Bu nedenle yayınevi iç süreçlerinde; başvuruya girecek kitapların dil/güncellik/erişim/metadata boyutlarında ön elemeden geçirilmesi, hem zaman hem kaynak açısından verim sağlar.
Kısa Kontrol Listesi (BKCI’ye Başvuru Öncesi)
A) Uygunluk (Kapsam Kontrolü)
- Eser bilimsel monografi veya akademik derleme/seri cildi niteliğinde.
- İçerik özgün araştırma veya özgün araştırmalara dayalı derleme sunuyor ve atıf/nota dayalı kaynakça içeriyor.
- Kapsam dışı türlerden biri değil (örn. ders kitabı, popüler bilim, sözlük/ansiklopedi/atlas, revize edilmemiş tez, tam kaynakçasız kitap vb.).
- İngilizce eserlere verilir; diğer diller dikkate alınmaz.
B) Kimlik ve Künyenin Eksiksizliği (Initial Triage)
- Kitap üzerinde tüm geçerli ISBN(ler) açıkça yer alıyor.
- Kitap başlığı açık ve tereddütsüz.
- Yayınevi adı ve doğrulanabilir fiziksel adresi (P.O. Box değil) belirtilmiş; imprint bilgisi net.
- Yayın yılı açıkça yazılmış.
- WoS editör ekibine tam metin erişim sağlanabiliyor (gerekirse süresiz kullanıcı/parola; basılıysa dijital erişim düzenlemesi).
- Editoryal ve prodüksiyon sorumluları için doğrudan iletişim bilgileri hazır.
C) Editoryal Triage İçin Asgari Editoryal Standartlar
- Kitabın başında tam ön bölümler (full front matter) var: yayınevi/ yayın tarihi/ ilgili künyeler erişilebilir ve net.
- Önsöz/Giriş (statement of purpose): amaç, kapsam, argüman/araştırma hattı ve hedeflenen katkı açık.
- Dil şartları gözetildi: İngilizce önceliklidir; diğer diller kabul edilebilse de atıflar, adlar ve kurumlar Roman alfabesiyle verilmiş olmalı.
- Bölüm/öğe tanımlanabilirliği için DOI / makale numarası / ardışık sayfalandırma mevcut.
- Güncellik: Tercihen mevcut yıl veya bir önceki yıl yayını (istisnalar olabilir).
- Editör/yazarların kurum ve ülke/bölge bilgileri kitapta yer alıyor veya kolay erişilebilir.
D) Editoryal Değerlendirme İçin Kalite ve Tutarlılık
- Editör/yazarların uzmanlığı ve yayın geçmişi, kitabın kapsamıyla uyumlu.
- Başlık–kapsam–bölümler arasında odak ve bütünlük var.
- Kitap özgün katkı sunuyor; tekrara dayalı içerik baskın değil.
- Bölümlerde konu literatürü uygun şekilde atıflanmış; atıfsız içerik yok.
- İngilizce sunulan başlık/özet/metinler küresel kitle için anlaşılır (dil açıklığı).
E) Yeniden Gönderim ve Başvuru Notu
- İlk triajda çözülebilir eksik varsa giderilip yeniden başvuru yapılabilir; ancak Editoryal triaj veya Editoryal değerlendirmede başarısızlıkta yeniden gönderim dikkate alınmayabilir/uygun değildir.
- BKCI’ye başvuruyu yalnız yayınevi yapabilir; değerlendirme için Clarivate ile yayıncı ortaklığı gerekir.
Not (Yayınevi iç politikası): İntihal/benzerlik eşiği ve iThenticate raporu gibi unsurlar, yayınevinizin ilan ettiği iç kalite güvencesi kapsamında ayrıca istenebilir (bu husus Clarivate’ın sayfasında “yüzde eşik” olarak tanımlanmış bir kriter değildir).